Phố cổ Hội An: nơi giao thoa giữa cổ kính và hiện đại

46

Phố cổ Hội An từ lâu đã không còn là một cái tên quá xa lạ với khách du lịch. Nằm nghiêng mình bên bờ sông Hoài đầy thơ mộng, dẫu chỉ một lần đặt chân đến đây, bạn cũng đều bị quyến rũ và đắm chìm vào một đô thị nhỏ, mộc mạc và êm đềm.

Hội An, nét văn hóa của người Việt nói riêng và người Phương Đông nói chung

Tôi giật mình thức dậy sau giấc ngủ dài, khi nhà tàu thông báo đến ga Đà Nẵng. Như lịch đã đặt trước, tôi vội lên taxi và đến Hội An. Thành phố này chào đón tôi bằng một cơn mưa bong bóng đầu mùa cùng với mùi cát lâu ngày bị hong nắng, vội vã bốc hơi một cách vô tội vạ. Hội An, có lẽ là thành phố duy nhất tại Việt Nam còn lưu giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời mang đậm chất phương Đông xưa, từ ngôi nhà, cách bày trí cho đến vật dụng sinh hoạt hằng ngày. Tất cả những vết tích phần nào giúp tôi có thể hình dung và trải nghiệm văn hóa phương Đông.

Khu phố cổ như hình một bàn cờ và nghiêng dần theo hướng Bắc Nam, vì vậy những con đường nơi đây lúc ngắn, lúc dài khơi gợi sự tò mò của du khách. Những con phố cũ nơi đây sâu hút và nối dài một cách bất tận, khiến tôi lẩn thẩn như lạc vào một mê cung đầy mê hoặc diệu kỳ. Dường như, con phố này muốn mời gọi tôi hãy đặt chân đến điểm cuối cùng của nó. Các công trình kiến trúc trong khu phố cổ được xây dựng hầu hết bằng vật liệu truyền thống: gạch, gỗ và không có nhà cao quá hai tầng. Dấu vết thời gian rất dễ dàng được nhận biết tại đây, không chỉ ở kiểu dáng kiến trúc của mỗi công trình mà trên những mái nhà lợp ngói âm dương phủ kín rêu phong và cây cỏ, những mảng tường xám mốc, những bức chạm khắc về một con vật lạ hay diễn tả một câu chuyện cổ nào đó…

Các giá trị văn hóa phi vật thể tại thành phố này cũng chứa đựng những điều lạ lẫm. Nghệ thuật hát chèo cổ, nghệ thuật múa, và cả nghệ thuật hát xẩm vẫn được bảo tồn hơn 10 thế kỷ. Đây được xem là những điều thú vị không thể bỏ qua khi đến Hội An. Tại căn nhà số 9 đường Nguyễn Thái Học, tôi đã thưởng thức một cách say mê những làn điệu du dương và ngọt ngào này. Vì lần đầu được thưởng thức trọn vẹn một nét văn hóa tinh thần của người Việt xưa nên tôi chẳng muốn dời chân cho đến khi buổi diễn kết thúc. Những hội quán: Phước Kiến, Quảng Đông, Dương Thương, Hải Nam hay Triều Châu đều cầm chân tôi lại để chiêm ngưỡng, để len lỏi và tìm hiểu. Ngôi nhà cổ Tân Ký hay Phùng Hưng với độ tuổi hơn 10 thế kỷ vẫn sừng sững, chứa đầy những ẩn số về độ bền vững và sự tinh tế trong kiến trúc.

Những làng nghề truyền thống với các sản phẩm mang đậm chất phương Đông cũng là một nét đẹp khác tại thành phố này. Làng Lụa là một trong những làng nghề lớn. Sản phẩm có những hoa văn mộc mạc được nhuộm màu thiên nhiên làm nên độ mượt mà và màu sắc tuyệt đẹp. Bên cạnh đó, làng gốm Thanh Hà được xem là nơi cung cấp những đồ vật như chum, chén, dĩa hay đồ dùng sinh hoạt hàng ngày cho Hội An. Dưới bàn tay tài hoa, các nghệ nhân cao tuổi đã khắc họa nên những hoa văn rồng phượng chân thật và sống động. Cùng tham gia trải nghiệm thực tế, tôi đã thử làm một dụng cụ đựng nước đơn giản dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân Hà Xuân Xuộm.

Hội An, phố lồng đèn lung linh

Hội An còn được người dân bản địa gọi với một cái tên thân thương khác đó là “Phố Lồng Đèn”. Về đêm, thành phố này thật khác với những điều bình dị thường ngày – lung linh và đầy mê hoặc. Dù đã rất nhiều lần đặt chân đến mảnh đất này, nhưng chẳng phải ai cũng biết Hội An có hội hoa đăng vào ngày 14 âm lịch hàng tháng. Nếu buổi sáng, dưới ánh nắng nhè nhẹ, phố cổ ướm lên mình một lớp áo cũ kỹ tạo nên nét thanh bình và trong trẻo, thì buổi tối là không gian huyền ảo được tạo nên từ những chiếc lồng đèn. Ngày thường, phố cổ có sự kết hợp giữa cổ kính và hiện đại bởi lồng đèn phương Đông và đèn điện phương Tây. Còn trong ngày lễ hội, đèn điện tại những khu phố này được yêu cầu tắt và cả một khu phố cổ được thắp sáng bằng những chiếc lồng đèn. Sự đa dạng từ kiểu dáng đến màu sắc đã hấp dẫn du khách. Vì vậy, thả đèn hoa đăng được xem là một nét đặc trưng rất riêng của Hội An, không hòa lẫn vào bất cứ nơi đâu. Khi đêm về, dòng sông Hoài đầy thơ mộng được phủ đầy bởi những chiếc đèn hoa đăng…

Hội An, âm thanh và hình ảnh từ quá khứ

Thả bộ quanh hơn chục con đường tại phố cổ, tôi chợt nhận ra những âm thanh ồn ào của cuộc sống đời thường dường như đã biến mất. Thay vào đó là không gian tĩnh lặng và bình yên, không tiếng ồn ào hay khói bụi xe. Tôi có cảm giác mọi người sợ đánh thức hồn thiêng phố cổ nên âm thanh các cuộc chuyện trò và thương lượng mua bán đều nhỏ, được diễn sâu trong những cửa hàng để tránh ảnh hưởng đến sự “trầm ngâm” của du khách.

Theo lịch sử ghi lại rằng, Hội An từng là một trong những thương cảng sầm uất đầu tiên tại Việt Nam từ thế kỉ XV đến thế kỉ XIX. Đây là nơi hội tụ những thương nhân đến từ Trung Quốc, Nhật Bản và cả một số nước phương Tây. Những vết tích văn hóa theo dòng thời gian vẫn bền bỉ tồn tại tại thành phố này. Công viên nhỏ mang tên Kazik nằm trên đường Trần Phú, ngay giữa lòng Hội An, được đặt tên theo ông Kazimier Kwiatkowsky – người Ba Lan, đã phát hiện và đưa Hội An trở thành di sản văn hóa thế giới, mang lại niềm tự hào cho Việt Nam. Trước đây, Hội An từng là cảng thị của người ChămPa, sau đó bị ảnh hưởng của nền văn hóa Sa Huỳnh và văn hóa người Việt cổ. Với một bề dày lịch sử gồm hơn 1.300 di tích và thắng cảnh, từ đình chùa, lăng mộ cho đến những chiếc cầu hay những cái giếng… đã tạo nên một không khí hoài niệm.

Hội An, những trải nghiệm mới

Với một người luôn tìm tòi và khám phá những thứ mới lạ như tôi thì Hội An vào những buổi sáng tinh mơ là một trải nghiệm tuyệt vời. Lang thang trên những con đường vắng dọc bờ sông Hoài để cảm nhận sự tươi mới, mát mẻ và sự thinh lặng trong không gian buổi sớm; thưởng thức một ly cà phê đen nóng ấm lúc này để tận hưởng không khí se lạnh. Rồi tôi chợt buông vội ly cà phê rời đi khi nghe âm thanh ồn ào tại một góc chùa Cầu, Hội An yên bình bỗng chốc lại rộn ràng khi ánh mặt trời ló dạng khiến tôi choáng ngợp vì quá nhanh. Thế đấy, Hội An bắt đầu một ngày mới chỉ vỏn vẹn vậy cũng đủ làm người ta mê đắm.

Có thể nói, đến với Hội An là đến với những thứ bình dị và gần gũi nhất của văn hóa Việt, từ những công trình kiến trúc hàng ngàn năm tuổi yên vị nơi những con hẻm nhỏ đến những làng nghề truyền thống như thách thức trước sự mới mẻ của xã hội hiện đại và hội nhập. Hội An đối với những người cao niên là nơi để ôn lại quá khứ và hồi tưởng lại những điều xưa cũ, còn đối với những người trẻ như tôi là cảm nhận và học hỏi về nguồn gốc cũng như nếp văn hóa truyền thống của dân tộc.

Dù một hay nhiều lần đến đây, mỗi người đều ghi giữ những cảm xúc riêng cho mình. Có thể không giống nhau, nhưng những hình ảnh về một thành phố Hội An cổ kính, thơ mộng nằm uốn mình bên bờ sông Hoài sẽ luôn xuất hiện trong tâm trí. Nếu bạn yêu thích nét đẹp lãng mạn của Việt Nam xưa, hãy bắt đầu một chuyến đến Hội An để thả mình “sống chậm” tại thành phố bé nhỏ này.

[stextbox id=’custom’ bgcolor=’f2e88f’ bgcolorto=’ecf291′]KINH NGHIỆM DU LỊCH
– Đặt vé: Đặt vé trước ít nhất 2 tháng để có giá rẻ, hoặc vào trang vivavivu.com để chọn chuyến bay có giá phù hợp; hoặc vào website của các hãng hàng không lớn như Vietnamairline, Jestars, Vietjet. Nếu đi tàu hỏa thì đặt vé trước khoảng 1 tuần.
– Tiết kiệm chi phí: Thuê xe máy từ Đà Nẵng đến Hội An (120.000/ngày) hoặc taxi (giá khá cao). Đặt khách sạn trước 1 tuần để có giá tốt.
– Đặc sản: cơm gà, cao lầu và một số món bún truyền thống xứ Quảng…[/stextbox]