Năm Hợi nói chuyện Hợi

Việt Nam là xứ sở của trồng trọt và chăn nuôi. Trong đó, lợn (heo) là một con vật được thuần hóa từ rất sớm. Từ xưa đến nay, thịt heo không chỉ trở thành món ăn có mặt thường xuyên trong mỗi bữa cơm gia đình người Việt mà trở thành một trong những nguồn lợi xuất nhập khẩu, mang lại nguồn lợi kinh tế quan trọng của người dân. Nhân ngày Xuân, cùng Young style ngược dòng tìm về hình ảnh chú heo dễ thương này nhé!

Từ đời sống
Từ thuở sơ khai, heo là một loài vật được mang về làm vật nuôi trong nhà để lấy thịt. Đặc biệt, chúng là nguyên liệu góp mặt quan trọng vào những ngày lễ Tết. Điển hình trong lễ cưới, hình ảnh con heo quay là một sính lễ quan trọng không thể thiếu trong mâm quả cưới từ nhà trai mang sang nhà gái. Trong bữa ăn của người Việt, heo là một trong những nguồn cung cấp thực phẩm thiết yếu cho người dân. Vì vậy, số lượng đàn heo ngày một tăng dần và trở thành một trong những loại gia súc đóng vai trò quan trọng cho đời sống của người nông dân với giá trị kinh tế. Hiện nay, Việt Nam nằm trong top 10 nước chăn nuôi heo lớn nhất thế giới. Theo số liệu thống kê vào cuối năm 2018, tổng số đàn heo khoảng 30 triệu con, trong đó đàn heo nái biến động trong khoảng 2,5 triệu con. Ngoài chăn nuôi heo nội theo quy mô nhỏ lẻ của các hộ gia đình thì đàn heo ngoại nuôi trang trại, công nghiệp chiếm khoảng 70%. Song cũng tùy vào từng thời điểm mà ở khắp ba miền Bắc – Trung – Nam, lượng đàn heo tăng giảm, do dịch bệnh hay giá cả không luôn biến động là những yếu tố ảnh hưởng đến tình hình chăn nuôi của bà con nông dân.

Đi vào nghệ thuật
Trong làng nghề vẽ tranh dân gian truyền thống của người Việt Nam, hình ảnh chú heo ủn ỉn này xuất hiện một cách đáng yêu trên tranh Đông Hồ. Chú heo hiện diện mang màu sắc thuần Việt, đậm chất làng quê Việt Nam với biểu hiện của sự trù phú và may mắn. Chúng ta có thể nhìn thấy ở bức tranh là những chú heo béo khỏe, vững chắc thể hiện ước muốn tăng gia sản xuất, ước nguyện về một cuộc sống no đủ, sung túc. Ngoài ý nghĩa tình mẫu tử, tình cảm mẹ con ở bức tranh còn mang ý nghĩa của sự sinh sôi nảy nở, con cháu đầy đàn (theo tín ngưỡng phồn thực – một tín ngưỡng cổ truyền của người dân Việt) và sự hòa hợp âm dương để cùng phát triển. Nhìn vào bức tranh Đông Hồ, có thể nói, chú heo trong tranh Đông Hồ là một trong những con lợn tạo hình đẹp nhất, có lẽ vì Đông Hồ là làng tranh giữa một vùng quê, nên đã có cái nhìn đẹp về một con vật nuôi tượng trưng cho ấm no, sung túc. Tranh Đông Hồ có 2 bức: “Heo ăn cây dáy” và “Heo nái”, hai tranh đều có cái nhìn mang tính trang trí cao, hình tượng được chắt lọc và điển hình hóa. Hình các con vật được viền bởi những nét khắc khỏe khoắn mà mềm mại, không chỉ đẹp mà còn đúng về đặc điểm hình thể. Chú heo nào cũng có xoáy âm dương được trang trí trên mình để thể hiện sự sinh sôi, phát triển.
Trông phim ảnh, chú heo cũng được đưa vào phim với sự chất phác, ham ăn ham ngủ qua hình ảnh nhân vật hư cấu là Trư Bát Giới (Tây du ký), hay trong phim Việt Tuyết nhiệt đới, chú heo bé bỏng dễ thương là vật nuôi nhưng được cưng như một loại thú cưng.

Thịt heo – một loại thực phẩm quan trọng trong bữa ăn của người Việt
Trong những ngày lễ Tết hội hè quan trọng, người Việt thường chọn thịt heo vì chúng dễ ăn và gần như ai cũng dùng được không phân biệt tôn giáo, giới tính hay lứa tuổi. Chẳng hạn vào ngày Tết Nguyên đán, ở khắp ba miền Bắc – Trung – Nam đều làm bánh tét hoặc bánh chưng thì thứ nguyên liệu làm nên sự thơm ngon cho bánh đó là thịt mỡ từ heo. Độ béo của mỡ, độ bùi và thơm của thịt nạc heo hòa quyện cùng vị bùi bùi của đậu xanh, độ dẻo của nếp làm nên một thứ hương vị quê hương mà không nơi nào có được. Vì vậy, dẫu đi xa muôn nơi nhưng người Việt luôn nhớ về quê cha đất tổ của mình với những món ngon truyền thống, đậm hồn dân tộc. Nói đến thịt heo, phải kể đến món thịt kho trứng. Với đặc trưng của ngày Tết, ít đi chợ và chợ cũng không buôn bán thường xuyên, nên để trữ thức ăn trong ba ngày Tết thì người Việt đã có món ăn dân dã mà ngon lành này. Ăn từ ngày này sang ngày khác mà vẫn không chán. Riêng ở miền Nam là thịt heo kho trứng với miếng thịt lớn và kho bằng nước dừa tạo cho thịt độ mềm, béo và phản ảnh tính tình rộng rãi và chân chất của dân miền Nam.

Tính cách
Mặc dù khi nói đến con vật này, người ta thường nói đến tính lười biếng, ăn uống hỗn tạp. Tuy nhiên, người cầm tinh con heo lại là những người khá nhạy cảm, luôn rất thích hồi tưởng, hồi tưởng lại quá khứ, từng chút từng chút, nghĩ về những chuyện lớn nhỏ đã qua. Và họ giống như có giác quan thứ 6, có khả năng nhìn thấu nội tâm người khác. Khi họ đã yêu, thì luôn yêu rất đậm sâu, chỉ có một vài người bạn tri kỷ. Tuy nhiên, đôi khi tính cách của họ cũng rất kỳ quặc, có lúc nói rất nhiều, có lúc cả ngày không nói, lúc vui thì liều mình nói, không vui thì “cạy miệng” cũng không nói một lời. Cho nên ở họ có hai bản tính trái ngược nhau, tình cảm nhưng nhìn có vẻ rất lạnh nhạt, nhưng đó chỉ là cách họ bảo vệ mình hoặc có người nhìn bề ngoài có thể trông rất hung dữ, nhưng nội tâm luôn mềm mại nhu hòa. Vì vậy, người tuổi hợi là một người rất coi trọng tình bạn, nhưng một khi đã bị tổn thương thì tuyệt đối sẽ không thể thân mật lại như lúc ban đầu.

Tình cảm
Trong tình cảm, người cầm tinh con heo khá ngốc nghếch. Họ không dễ dàng nói lời yêu hoặc thích một người nào đó, trừ phi họ thực sự thích đến cực điểm, còn nếu muốn họ thổ lộ là chuyện không thể nào có được; nhưng một khi quyết tâm thổ lộ thì họ sẽ vận dụng hết trí não để thể hiện tình cảm cho dù họ biết có khi kết quả thu được chỉ là một sự tổn thương sâu đậm; đối với người mà họ dành tình cảm sâu đậm không biết cách biểu lộ tình cảm, sự quan tâm mà chỉ biết lặng thầm chúc phúc ở trong tâm. Do đó, có thể thấy họ sống “lừa dối” với chính mình. Rõ ràng, họ đau lòng đến mức không thể hít thở bình thường nhưng trước mặt người mình yêu nhất vẫn giả bộ kiên cường; không dễ dàng để người khác đi vào thế giới nội tâm của mình. Mọi chuyện riêng tư tình cảm, họ giấu cho bản thân. Ai biết được đằng sau dáng vẻ tươi cười kia lại ẩn giấu một nỗi đau hằn sâu, càng tươi cười vui vẻ thì nỗi đau càng đậm sâu mà người khác không dễ gì nhìn thấy nước mắt của họ.